Cây lúa nước đặc điểm hình dạng, quá trình sinh trưởng và giá trị

Lúa gạo là lương thực không thể thiếu ở nước ta và nhiều nước khác trên thế giới. Cây lúa luôn gắn liền với hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. Cùng tìm hiểu một số thông tin chi tiết về loại cây này qua bài viết sau đây.

Đặc điểm hình dạng của cây lúa

Cây lúa có tên tiếng anh là rice và tên khoa học là Oryza sativa. Cây lúa có chiều cao khoảng từ 1m đến 1,8m. Cây lúa bao gồm các bộ phận sau: Rễ, thân, lá, hoa, bông và hạt lúa. Mỗi bộ phận của lúa sẽ có những thay đổi nhất định tùy theo từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây lúa.

Cây lúa thuộc loại rễ chùm. Khi rễ còn non sẽ có màu trắng sữa, đến khi lúa trưởng thành thì rễ có màu nâu đậm, còn khi lúa đã già thì rễ sẽ có màu đen. Chiều dài và số lượng của rễ lúa sẽ tăng dần theo các thời kỳ phát triển của cây lúa.

Thân lúa có nhiều lóng và mắt. Số mắt trên thân lúa bằng số lá trên thân cộng với 2. Lóng ở phần ngọn lúa là lóng dài nhất còn lại chủ yếu là lóng ngắn. Trước khi lúa trổ bông thì thân lúa được bẹ lá bao bọc.

Cây lúa có lá mỏng và dài, lá màu xanh hoặc màu vàng tùy theo thời kỳ phát triển của cây. Khi lúa còn non lá sẽ màu xanh, tiếp đến lá chuyển vàng dần khi lúa trưởng thành và chín.

Khi lúa còn non gọi là mạ, khi lúa trổ bông thì dễ phát triển dài ra, các hoa nhỏ tự thụ phấn và mọc thành các cụm hoa rủ xuống và phát triển dần thành hạt thóc. Khi hạt thóc chín vàng, chắc mẩy cũng là lúa lúa được thu hoạch. Ở mỗi giai đoạn khác nhau, lúa cần chế độ nước và chăm sóc khác nhau. Cây lúa được đảm bảo đủ nước, dinh dưỡng, làm cỏ đúng thời điểm sẽ sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao.

cây lúa

Quá trình sinh trưởng của cây lúa

Cây lúa có 3 thời kỳ sinh trưởng, phát triển chính như sau đây:

  • Thứ nhất là thời kỳ sinh dưỡng, được tính kể từ lúc hạt thóc bắt đầu nảy mầm cho đến khi bước vào giai đoạn phân nhánh hoa lúa. Thực tế người ta hay tính kể từ lúc gieo mạ cho đến khi cây lúa đạt số lượng nhánh nhiều nhất.
  • Thứ hai là thời kỳ sinh thực, được tính kể từ khi cây lúa phân thành nhánh nhiều nhất cho đến khi cây lúa ra hoa và thụ tinh. Giai đoạn này bao gồm các giai đoạn từ làm làm đòng cho đến khi lúa trổ bông, ra hoa, tung phấn và được thụ tinh.
  • Thứ ba là thời kỳ chín tức là giai đoạn sau khi lúa đã được thụ tinh. Ở thời kỳ này bông lúa bắt đầu chín dần cho đến khi chín hoàn toàn thì sẽ được thu hoạch.

Quá trình sinh trưởng của cây lúa

Giá trị của cây lúa

Đối với mỗi người dân lúa là cây trồng thân thiết và không thể thiếu. Cây lúa mang lại nhiều giá trị sử dụng khác nhau. Cụ thể như sau:

Cung cấp nguồn lương thực chủ yếu cho con người

Ở Việt Nam cũng như hầu hết các nước châu Á khác, cây lúa là cây lương thực quen thuộc được trồng từ hàng nghìn năm nay. Do vậy, sản phẩm từ cây lúa được người dân tận dụng một cách tối đa. Sản phẩm chính của cây lúa là hạt thóc, thóc được xay xát thành gạo, gạo đem nấu thành cơm. Cơm là món ăn không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của mỗi gia đình.

Ngoài việc sử dụng gạo để nấu cơm, lúa gạo còn dùng để chế biến ra thành các món ăn khác như bún, mỳ, hoặc để làm ra các loại bánh như là bánh tẻ, bánh giò, bánh cuốn… Riêng đối với cây lúa nếp, người ta thường dùng để nấu cơm nếp, đồ xôi và làm ra nhiều loại bánh khác nhau như bánh chưng, bánh giầy, bánh rợm…

Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi

Lúa gạo không chỉ nuôi sống con người mà còn có tác dụng cung cấp thức ăn cho gia súc, gia cầm. Có thể tận dụng nhiều sản phẩm từ cây lúa để làm thức ăn trong chăn nuôi. Thóc gạo có thể sử dụng làm thức ăn cho gà, vịt, ngan, ngỗng…

Rơm rạ sau khi thu hoạch có thể tận dụng để ủ chua làm thức ăn cho trâu, bò hoặc cũng có thể phơi khô chất đống dự trữ trong những tháng mùa đông lạnh giá. Hình ảnh đống rơm là hết sức thân quen đối với làng quê Việt Nam. Ngoài ra, khi đem thóc đi xay xát bên cạnh sản phẩm chính thu được là gạo thì còn có sản phẩm phụ là cám. Cám được sử dụng để làm thức ăn cho lợn.

Giá trị của cây lúa

Là nguồn nguyên liệu phục vụ cho nhiều ngành chế biến

Sản phẩm chính từ cây lúa là hạt gạo có tác dụng cung cấp nguyên liệu cho nhiều ngành chế biến. Gạo được sử dụng để chế biến ra bánh kẹo, rượu bia, thuốc chữa bệnh, các sản phẩm đóng gói như cháo gói, mì gạo… Ngoài ra từ rơm rạ của cây lúa có thể sử dụng để chế biến ra chổi rơm, mũ rơm… Rơm còn là nguyên liệu không thể thiếu để sản xuất nấm rơm.

Với những thông tin mà chúng tôi chia sẻ ở trên chắc hẳn đã giúp bạn hiểu thêm về cây lúa – biểu tượng của người nông dân Việt Nam. Hãy biết yêu cây lúa và trân trọng từng hạt thóc gạo bởi nó được hình thành từ bao mồ hôi công sức của người nông dân.

Tìm hiểu: Cây cam đặc điểm, cách trồng và chăm sóc cho năng suất cao

Cây chuối nguồn gốc, đặc điểm và lợi ích đối với sức khỏe

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.